به گزارش پرشین خودرو، بسیاری از خریداران می‌خواهند بدانند این خودروها امکان تردد قانونی در سرزمین اصلی را دارند یا نه و چه محدودیت‌هایی در این زمینه وجود دارد. در این راهنمای جامع، قوانین، شرایط، استثناها و نکات کلیدی مربوط به ورود خودرو پلاک منطقه آزاد به سایر شهرها را به‌ صورت شفاف بررسی می‌کنیم.

قوانین کلی تردد خودروهای مناطق آزاد

به طور کلی، خودروهایی که پلاک منطقه آزاد دارند فقط در محدوده تعیین‌ شده همان منطقه اجازه رفت‌ وآمد آزادانه دارند و حق تردد دائمی در سایر شهرهای کشور را ندارند. خروج این خودروها از محدوده منطقه آزاد تنها تحت شرایط خاص و با مجوز تردد موقت امکان‌ پذیر است. مهم‌ ترین شرایط برای خروج موقت خودروی پلاک منطقه آزاد عبارت‌اند از:

• پلاک معتبر منطقه آزاد: خودرو حتما باید دارای پلاک منطقه آزاد معتبر و قانونی باشد (پلاک مخصوص آن منطقه آزاد).
• دریافت مجوز تردد موقت از مراجع ذی‌ ربط: مالک خودرو باید از مراجع مربوط (گمرک مستقر در منطقه و پلیس راهنمایی و رانندگی) مجوز خروج موقت خودرو را اخذ کند. بدون این مجوز، خروج خودرو از منطقه آزاد غیرقانونی محسوب می‌شود.
• پرداخت عوارض و هزینه‌های مقرر: جهت صدور مجوز تردد، پرداخت عوارض گمرکی یا هزینه‌های مشخص‌شده (بر اساس قوانین جاری) الزامی است. این هزینه‌ها به عنوان بخشی از حقوق دولتی برای صدور پلاک گذرموقت یا مجوز عبور دریافت می‌شوند.
• رعایت محدوده زمانی تعیین‌ شده: مجوز صادره دارای بازه زمانی اعتبار است و خودرو فقط در همان محدوده زمانی می‌تواند خارج از منطقه آزاد تردد کند. پس از اتمام مهلت، خودرو باید به منطقه آزاد برگردد و عدم بازگشت در موعد مقرر تخلف محسوب می‌شود.
• عدم استفاده تجاری از خودرو خارج از منطقه: طبق مقررات، خودروی پلاک منطقه آزاد که با مجوز موقت وارد سرزمین اصلی شده است صرفا برای استفاده شخصی مجاز به تردد است. استفاده‌های تجاری (مانند حمل بار یا مسافر به صورت کرایه) با این خودرو خارج از محدوده منطقه آزاد ممنوع است.

آیا ورود دائمی خودروی پلاک منطقه آزاد به شهرهای دیگر ممکن است؟

خیر. در حال حاضر ورود و تردد دائمی خودروهای پلاک منطقه آزاد در سایر شهرهای کشور ممنوع است و این خودروها تنها با همان پلاک منطقه آزاد شناسایی می‌شوند. هیچ روشی برای این‌که خودرو را به‌ طور دائمی و بدون محدودیت زمانی از محدوده منطقه آزاد خارج کنید وجود ندارد و فقط تردد موقت آن هم با مجوز امکان‌پذیر است. بنابراین اگر خودروی پلاک‌ آزاد خریداری می‌کنید، باید بپذیرید که به صورت دائمی نمی‌توانید از محدوده آن منطقه خارج شوید.

مدت زمان مجاز تردد خودرو پلاک‌آزاد در سرزمین اصلی

مدت زمان تردد مجاز بسته به نوع مجوز و شرایط مالک می‌تواند متفاوت باشد. در گذشته معمولااجازه تردد موقت تنها برای دو نوبت یک‌ ماهه در سال صادر می‌شد. اما مطابق آیین‌نامه جدید پلیس راهور، این سهمیه تغییر کرده است. اکنون مجموع مدت تردد موقت سالیانه خودرو منطقه‌آزاد به 6 نوبت 15 روزه (در مجموع 90 روز در سال) افزایش یافته است.

جدول: وضعیت تردد خودروهای پلاک منطقه آزاد

جریمه تردد غیرمجاز خودروی منطقه‌آزاد در سایر شهرها

اگر خودروی پلاک منطقه آزاد بدون مجوز معتبر از محدوده تعیین‌ شده خارج شود و در شهرهای دیگر تردد کند، طبق قانون با آن برخورد شدیدی صورت می‌گیرد. مهم‌ ترین تبعات ورود غیرمجاز چنین خودرویی عبارت‌اند از:

• جریمه نقدی سنگین: برای مالک خودرو جریمه‌های مالی قابل توجهی در نظر گرفته می‌شود. این جریمه‌ ها به صورت روزانه و تصاعدی محاسبه می‌شوند تا بازدارندگی کافی داشته باشند.
• توقیف خودرو: خودروی متخلف به عنوان کالای قاچاق توقیف می‌شود و تا طی شدن مراحل قانونی در پارکینگ نگهداری خواهد شد. خودروهایی که پلاک‌ آزاد دارند و غیرقانونی وارد سرزمین اصلی شوند، از دید قانون در حکم کالای قاچاق گمرکی محسوب می‌شوند.
• الزام به بازگرداندن خودرو به منطقه آزاد: مالک ملزم خواهد شد در اسرع وقت خودرو را به محدوده منطقه آزاد برگرداند. ادامه تردد غیرمجاز پس از اخطار، می‌ تواند به ضبط خودرو به نفع دولت منجر شود.
• احتمال ابطال امتیازات قبلی: در برخی موارد تخلف سنگین، ممکن است مجوزهای تردد موقت قبلی ابطال شده و حتی حقوق و امتیاز دریافت مجوز در آینده برای مالک سلب شود. به عنوان مثال، گزارش شده است که نصب دستگاه‌های GPS روی خودروهای پلاک‌آزاد، امکان رصد میزان پیمایش را فراهم کرده و در صورت تخلف، علاوه بر جریمه نقدی، امکان صدور مجوز ورود موقت در آینده برای فرد خاطی از بین می‌رود.

به دلیل این عواقب شدید، آگاهی از قوانین و اخذ مجوزهای لازم پیش از هرگونه تردد خارج از منطقه آزاد ضروری است. عدم رعایت قوانین نه تنها هزینه مالی و قانونی برای مالک در پی دارد، بلکه منجر به از دست رفتن فرصت بهره‌مندی از خودرو نیز خواهد شد.

امکان تبدیل پلاک منطقه آزاد به پلاک ملی

به گزاراش یک هلدینگ معتبر در شمال کشور یکی از سوالات رایج هنگام خرید خودرو وارداتی مرز خودرو این است که آیا می‌توان خودروی پلاک منطقه آزاد را تبدیل به پلاک ملی کرد و برای همیشه در سراسر کشور تردد نمود؟ در شرایط عادی، تبدیل پلاک‌ آزاد به پلاک ملی امکان‌ پذیر نیست و چنین خودروهایی حق شماره‌ گذاری کشوری ندارند. تنها در طرح‌ ها یا مصوبات خاصی ممکن است این وضعیت تغییر کند که نیازمند ابلاغ رسمی دولت است.

برای مثال، طبق اعلام دبیر شورای‌عالی مناطق آزاد، به موجب ماده ۹ آیین‌ نامه اجرایی ماده ۱۱ قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۳، برخی خودروهای وارد شده به مناطق آزاد می‌توانند پلاک ملی دریافت کنند. بر اساس این مصوبه، خودروهایی که تا ۲۴ تیر ۱۴۰۳ وارد مناطق آزاد شده‌اند و کمتر از ۵ سال از زمان ورودشان گذشته باشد (مدل ۲۰۱۳ به بالا) می‌توانند با پرداخت کامل حقوق و عوارض گمرکی ترخیص شده و پلاک ملی بگیرند.

به عبارت دیگر، دولت برای بهبود رضایت عمومی و نوسازی ناوگان، به طور مقطعی اجازه داده است خودروهای واجد شرایط از هفت منطقه آزاد کشور با پرداخت عوارض مربوطه وارد سرزمین اصلی شوند. با این حال، این یک استثناء محدود است و به طور کلی نباید روی امکان تبدیل پلاک‌ آزاد به پلاک ملی حساب کرد مگر آنکه در آینده طرح مشابهی مجددا اعلام شود.

جمع‌ بندی نهایی

خلاصه مطلب این است که ورود و تردد دائمی خودروهای پلاک منطقه آزاد به سایر نقاط کشور امکان‌ پذیر نیست و تنها می‌توان تحت شرایط خاص و با دریافت مجوز موقت، آن هم به صورت محدود و زمان‌دار، از این خودروها در سرزمین اصلی استفاده کرد. پیش از خرید خودروی پلاک‌ آزاد حتما درباره قوانین تردد آن تحقیق کنید؛ از مدت اعتبار مجوزها تا هزینه‌ های عوارض و سایر محدودیت‌ها را در نظر بگیرید. رعایت این نکات باعث می‌شود که دچار مشکلات حقوقی، جریمه‌های سنگین یا توقیف خودرو نشوید و تجربه بهتری از مالکیت خودروی وارداتی خود داشته باشید.

سوالات متداول

آیا با پلاک منطقه آزاد می‌توان در کل کشور رانندگی کرد؟
خیر. خودروهای پلاک منطقه آزاد فقط در محدوده همان منطقه آزاد اجازه تردد دارند و خروج آن‌ها از آن محدوده بدون مجوز موقت غیرقانونی است. بنابراین تنها در صورت دریافت مجوز گذر موقت می‌توان به طور محدود در بخش‌های دیگر کشور رانندگی کرد.

آیا خودروی پلاک‌آزاد در شهرهای دیگر هم تحت پوشش بیمه است؟
بله، اگر بیمه معتبر برای خودرو خریداری شده باشد، در خارج از منطقه آزاد نیز اعتبار دارد و خسارات احتمالی را پوشش می‌دهد؛ همان‌طور که تمام خودروهای دارای پلاک ملی یا آزاد باید بیمه داشته باشند. با این حال، بیمه جایگزین مجوز تردد نیست و داشتن بیمه به شما اجازه تردد قانونی بدون مجوز را نخواهد داد..

بهترین راه خرید مطمئن خودروی پلاک‌ آزاد چیست؟
بهترین راه این است که خودرو را از فروشندگان و نمایشگاه‌های معتبر در همان مناطق آزاد تهیه کنید و از آن‌ها مشاوره شفاف درباره قوانین تردد دریافت نمایید.