به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، صنعت خودروی چین در سال ۲۰۲۶ با یک دوگانگی کمسابقه مواجه شده است؛ در حالی که فروش خودرو در بازار داخلی این کشور برای دهمین ماه متوالی کاهش یافته، صادرات با سرعتی چشمگیر در حال افزایش است. این شرایط باعث شده خودروسازان چینی بیش از گذشته به بازارهای خارجی چشم بدوزند؛ روندی که میتواند معادلات رقابت در صنعت خودروی جهان را تغییر دهد.
بر اساس تازهترین دادههای انجمن خودروهای سواری چین (CPCA)، فروش خودرو در بازار داخلی چین در ژوئیه ۲۰۲۶ با ۲۱.۱ درصد کاهش نسبت به مدت مشابه سال قبل به حدود ۱.۴۷ میلیون دستگاه رسید. در مقابل، صادرات خودرو در همین ماه با رشد ۸۸.۲ درصدی به حدود ۹۲۳ هزار دستگاه افزایش یافت.
این آمار بهخوبی نشان میدهد که بازار داخلی دیگر مانند گذشته موتور اصلی رشد صنعت خودرو چین نیست و شرکتهای چینی برای حفظ روند توسعه خود، به سمت بازارهای خارجی حرکت کردهاند.
فروش خودرو در چین برای دهمین ماه متوالی کاهش یافت
افت فروش خودرو در چین یک اتفاق مقطعی نیست. دادههای CPCA نشان میدهد فروش داخلی خودروهای سواری در ژوئیه برای دهمین ماه متوالی کاهش داشته است.
فروش ۱.۴۷ میلیون دستگاهی ژوئیه در مقایسه با سال قبل ۲۱.۱ درصد کمتر است. در هفت ماه نخست سال نیز فروش داخلی خودروهای سواری چین حدود ۲۰.۵ درصد کاهش یافته که معادل تقریباً ۲.۶۵ میلیون دستگاه کمتر نسبت به مدت مشابه سال قبل است.
کاهش تقاضای مصرفکنندگان، رقابت شدید قیمتی و افزایش عرضه در بازار از مهمترین عواملی هستند که فشار را بر خودروسازان افزایش دادهاند. در بخش خودروهای بنزینی نیز افزایش قیمت سوخت به کاهش تقاضا کمک کرده است.
با این حال، این اعداد به معنای فروپاشی صنعت خودرو چین نیستند؛ بلکه نشاندهنده تغییر شرایط بازار داخلی و دشوارتر شدن رقابت برای خودروسازان هستند.
صادرات خودرو چین جهش کرد
در حالی که بازار داخلی چین با افت مواجه شده، صادرات مسیر کاملاً متفاوتی را طی کرده است.
خودروسازان در ژوئیه حدود ۹۲۳ هزار دستگاه خودرو صادر کردند که نسبت به ژوئیه سال گذشته ۸۸.۲ درصد رشد نشان میدهد. رشد صادرات خودروهای برقی و پلاگینهیبریدی حتی بیشتر بوده و به ۱۴۷.۸ درصد رسیده است.
به این ترتیب، بازارهای خارجی به یکی از مهمترین مسیرهای رشد خودروسازان چینی تبدیل شدهاند؛ بهخصوص در شرایطی که شرکتها در بازار داخلی با رقابت شدید و ظرفیت تولید بالا مواجه هستند.
رویترز گزارش میدهد که خودروسازان چینی در حال افزایش حضور خود در بازارهایی مانند اروپا، جنوب شرق آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه هستند.
چرا خودروسازان چینی به خارج از کشور میروند؟
یکی از دلایل اصلی این تغییر، شرایط خاص بازار داخلی چین است.
طی سالهای گذشته، تعداد زیادی برند و مدل جدید وارد بازار خودرو چین شدهاند. رقابت شدید میان خودروسازان نیز به جنگ قیمتی منجر شده است؛ در نتیجه شرکتها با وجود ظرفیت تولید بالا، با بازاری مواجه شدهاند که تقاضای داخلی آن با سرعت گذشته رشد نمیکند.
در چنین شرایطی، صادرات میتواند راهی برای استفاده بهتر از ظرفیت کارخانهها و دستیابی به مشتریان جدید باشد.
بیل روسو مدیر شرکت مشاوره Automobility مستقر در شانگهای، به رویترز گفته است که خودروسازان چینی از ظرفیت تولید مازاد، زنجیره تأمین رقابتی، محصولات پیشرفتهتر و انگیزه اقتصادی قوی برای یافتن رشد در خارج از چین برخوردارند. او جهانیشدن را برای خودروسازان بزرگ چینی به یک «ضرورت استراتژیک» تشبیه کرده است.
BYD و Geely در مسیر جهانیشدن
تغییر مسیر صنعت خودرو چین را میتوان در عملکرد شرکتهای بزرگی مانند BYD و Geely نیز مشاهده کرد.
BYD که بزرگترین خودروساز خودروهای برقی جهان محسوب میشود، با وجود ضعف بازار داخلی، توانسته بخشی از این فشار را از طریق افزایش فروش خارجی جبران کند. طبق گزارش رویترز، فروش داخلی BYD در هفت ماه نخست سال حدود ۳۵ درصد کاهش داشته، اما فروش خارجی این شرکت در همین دوره ۷۹ درصد افزایش یافته است. برزیل و بریتانیا نیز در سال ۲۰۲۶ به بزرگترین بازارهای تککشوری BYD خارج از چین تبدیل شدهاند.
این وضعیت نشان میدهد صادرات برای BYD صرفاً یک بازار مکمل نیست و به یکی از پایههای مهم رشد این شرکت تبدیل شده است.
Geely نیز همزمان در حال افزایش حضور خود در بازارهای خارجی است. یکی از نشانههای این روند، توافق این شرکت با فورد برای تولید خودروهای شاسیبلند برقی در کارخانه فورد در اسپانیا است؛ اقدامی که نشان میدهد خودروسازان چینی بهتدریج از مدل سنتی «تولید در چین و صادرات» فاصله گرفته و به سمت تولید در بازارهای هدف حرکت میکنند.
اروپا؛ میدان اصلی رقابت چینیها
اروپا یکی از مهمترین بازارهایی است که رشد برندهای چینی در آن توجه خودروسازان سنتی را به خود جلب کرده است.
طبق دادههای Counterpoint Research که رویترز به آن استناد کرده، سهم خودروسازان چینی از بازار خودروهای سواری اروپا در سهماهه نخست ۲۰۲۶ به حدود ۱۶ درصد رسیده است؛ در حالی که این سهم چهار سال قبل تنها حدود ۳ درصد بود.
در خودروهای برقی، فاصله حتی بیشتر است: برندهای چینی تقریباً یکچهارم خودروهای برقی اروپا را به خود اختصاص دادهاند، در حالی که سهم خودروسازان ژاپنی از این بازار کمتر از ۵ درصد است.
این آمار نشان میدهد رقابت چینیها با خودروسازان قدیمی صرفاً بر سر قیمت نیست.
ابراهیلش گوپتا تحلیلگر Counterpoint، به رویترز گفته است که تفاوت اصلی در خودروهای برقی دیده میشود و این رقابت را نمیتوان صرفاً یک داستان مربوط به قیمت دانست؛ بلکه فاصله در برقیسازی نیز اهمیت زیادی دارد.
مزیت چینیها فقط قیمت پایین نیست
خودروسازان چینی در سالهای اخیر سرمایهگذاری سنگینی در حوزههایی مانند باتری، قوای محرکه برقی، نرمافزار، تجهیزات هوشمند و سیستمهای کمکراننده انجام دادهاند.
از سوی دیگر، وجود زنجیره تأمین گسترده در داخل چین به شرکتها اجازه میدهد محصولات جدید را با سرعت بالایی توسعه دهند.
رویترز به مجموعهای از عوامل شامل برقیسازی، فناوری باتری، نرمافزار، تجهیزات هوشمند، مقیاس زنجیره تأمین و سرعت بالای توسعه محصول بهعنوان مزیتهای مهم خودروسازان چینی اشاره کرده است.
به همین دلیل، رقابت برندهای چینی با شرکتهای سنتی اروپایی و ژاپنی را نمیتوان صرفاً رقابت میان «خودروی ارزان» و «خودروی گران» دانست.
خودروسازان چینی از صادرات به تولید در خارج میرسند
افزایش تعرفهها و محدودیتهای تجاری در برخی بازارها نیز باعث نشده خودروسازان چینی از برنامه توسعه جهانی خود عقبنشینی کنند.
در عوض، بخشی از این شرکتها به سمت تولید خودرو در بازارهای خارجی حرکت کردهاند.
نمونه آن توافق Geely و Ford برای تولید خودروهای شاسیبلند برقی در اسپانیا است. چنین مدلهایی میتواند به خودروسازان چینی کمک کند بخشی از موانع تجاری را پشت سر بگذارند و در عین حال به بازار مصرف نزدیکتر شوند.
رویترز همچنین تأکید کرده که برخی خودروسازان چینی در حال ایجاد یا توسعه کارخانههای خارج از چین هستند تا وابستگی خود به صادرات مستقیم از خاک این کشور را کاهش دهند.
آیا بازار خودرو چین واقعاً در حال سقوط است؟
استفاده از عبارت «سقوط بازار خودرو چین» چندان دقیق نیست.
آنچه دادهها نشان میدهند، افت قابل توجه فروش داخلی خودروهای سواری و افزایش فشار رقابتی است. در مقابل، صادرات با سرعت بسیار بالایی رشد کرده و صنعت خودروهای انرژی نو نیز همچنان یکی از نقاط قوت صنعت خودروی چین محسوب میشود.
حتی در شرایط افت بازار داخلی، برخی خودروسازان عملکرد خوبی داشتهاند. برای نمونه، لیپ موتور (Leapmotor) در ژوئیه بیش از ۱۰۰ هزار دستگاه فروش جهانی داشته که بیش از دو برابر مدت مشابه سال قبل بوده است.
بنابراین مسئله اصلی را باید بیشتر یک تغییر مسیر رشد دانست تا فروپاشی بازار.
چین حالا بیش از گذشته به بازار جهانی نیاز دارد
چین از سال ۲۰۲۳ به بزرگترین صادرکننده خودرو جهان تبدیل شده و فاصله آن با ژاپن، که سالها در این جایگاه قرار داشت، بیشتر شده است.
در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نیز صادرات خودرو چین ۷۱ درصد افزایش داشته، در حالی که فروش داخلی در همین دوره با کاهش قابل توجهی مواجه شده است. رویترز این اختلاف را یکی از نشانههای تغییر مسیر صنعت خودرو چین میداند.
در چنین شرایطی، خودروسازان چینی دیگر صرفاً به دنبال فروش چند محصول در بازارهای خارجی نیستند؛ آنها در حال ساخت شبکهای جهانی از بازار، کارخانه، زنجیره تأمین و شرکای صنعتی هستند.
این روند برای خودروسازان سنتی چه معنایی دارد؟
افزایش حضور برندهای چینی میتواند فشار رقابتی بیشتری بر خودروسازان اروپایی، ژاپنی، کرهای و آمریکایی وارد کند.
در اروپا، رشد سهم چینیها در چهار سال گذشته بسیار سریع بوده و Counterpoint پیشبینی میکند برندهای چینی بتوانند تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۲۰ درصد بازار کلی خودروهای سواری اروپا و حدود ۲۹ درصد بازار خودروهای برقی را در اختیار بگیرند. البته تعرفهها و موانع تجاری میتوانند سرعت این رشد را کاهش دهند.
به بیان دیگر، رقابت آینده صنعت خودرو فقط بر سر تعداد فروش یا قیمت نخواهد بود؛ فناوری، باتری، نرمافزار، سرعت توسعه محصول و توانایی تولید در بازارهای هدف نیز تعیینکننده خواهند بود.
چین از بازار داخلی عبور میکند؟
بازار خودرو چین در ژوئیه ۲۰۲۶ تصویری دوگانه ارائه کرده است: فروش داخلی ۲۱.۱ درصد کاهش یافته، اما صادرات ۸۸.۲ درصد رشد کرده است.
این اختلاف نشان میدهد که خودروسازان چینی در حال تجربه یک تغییر مهم هستند. بازار داخلی، با رقابت شدید، ظرفیت تولید بالا و تقاضای ضعیفتر، دیگر بهتنهایی نمیتواند موتور رشد شرکتها باشد.
در مقابل، بازارهای خارجی فرصت جدیدی برای BYD، Geely، Chery و سایر خودروسازان چینی ایجاد کردهاند.
اما نکته مهمتر این است که چین دیگر فقط خودرو صادر نمیکند؛ خودروسازان این کشور در حال حرکت به سمت تولید محلی، توسعه زنجیره تأمین در خارج از کشور و حضور بلندمدت در بازارهای هدف هستند.
به همین دلیل، آنچه امروز در بازار خودرو چین رخ میدهد را میتوان نه پایان دوران رشد صنعت خودرو این کشور، بلکه آغاز مرحلهای جدید از جهانیشدن خودروسازان چینی دانست؛ مرحلهای که میتواند طی سالهای آینده فشار رقابتی کمسابقهای بر خودروسازان سنتی وارد کند.
نظر شما