به گزارش پرشین خودرو، استارت سرد یا همان کولد استارت (Cold Start) به شرایطی اطلاق می‌شود که خودرو پس از مدت زمان طولانی در معرض هوای سرد قرار می‌گیرد و برای اولین بار در روز روشن می‌شود. این پدیده، به ویژه در فصل زمستان و در هوای سرد، تاثیرات زیادی بر سیستم‌های مختلف خودرو از جمله موتور و سیستم سوخت‌رسانی دارد. در هنگام استارت سرد، روغن موتور غلیظ‌تر و کندتر حرکت می‌کند و سوخت ممکن است به صورت کامل نسوزد که این امر می‌تواند منجر به کاهش کارایی و آسیب به موتور شود. در این مقاله قصد داریم به بررسی علل و تبعات کولد استارت و روش‌های کاهش اثرات آن بپردازیم. اگر شما هم نگران آسیب‌های احتمالی Cold Start به خودرویتان هستید، ادامه این مقاله را از دست ندهید!

استارت سرد چیست؟

اگر به دنبال معنی استارت سرد هستید، باید بگوییم به وضعیتی گفته می‌شود که موتور خودرو پس از چند ساعت خاموش بودن (معمولا بیش از ۶ تا ۸ ساعت) و در شرایطی که دمای موتور با دمای محیط برابر شده است، روشن می‌شود. در این حالت، موتور هنوز به دمای کاری ایده‌آل نرسیده و بسیاری از اجزای آن، از جمله روغن موتور، سوخت و قطعات فلزی، در شرایطی متفاوت از حالت عادی کار می‌کنند. به همین دلیل، کولد استارت یکی از حساس‌ترین لحظات عملکرد موتور محسوب می‌شود و نقش مهمی در استهلاک خودرو دارد.

عملکرد استارت سرد

در زمان کولد استارت، موتور با شرایطی روبه‌روست که کار را برای آن دشوارتر می‌کند. روغن موتور در دمای پایین غلیظ‌تر می‌شود و به سرعت به همه قطعات حیاتی مانند یاتاقان‌ها، میل لنگ و سوپاپ‌ها نمی‌رسد. از سوی دیگر، احتراق سوخت نیز به دلیل دمای پایین محفظه احتراق، به صورت کامل انجام نمی‌شود.

به همین علت، در لحظات ابتدایی استارت سرد، موتور برای پایدار شدن نیاز به سوخت بیشتر و دور موتور بالاتری دارد. این وضعیت باعث افزایش مصرف سوخت و در صورت تکرار مداوم، افزایش استهلاک قطعات داخلی موتور می‌شود. به زبان ساده، استارت سرد زمانی است که موتور بیشترین فشار کاری را در کوتاه‌ترین زمان تحمل می‌کند.

استارت سرد خودروهای انژکتوری

در خودروهای انژکتوری، مدیریت استارت سرد کاملا بر عهده کامپیوتر ماشین یا ECU است. ECU با استفاده از اطلاعات سنسور دمای آب، سنسور دمای هوا و سایر حسگرها تشخیص می‌دهد که موتور در وضعیت کولد استارت قرار دارد. در این شرایط، ECU میزان پاشش سوخت را افزایش می‌دهد تا احتراق راحت‌تر انجام شود و موتور سریع‌تر به دور پایدار برسد. به همین دلیل است که در استارت سرد خودروهای انژکتوری، معمولا دور موتور در چند ثانیه یا چند دقیقه ابتدایی بالاتر از حالت عادی است. این فرآیند به موتور کمک می‌کند تا سریع‌تر گرم شود؛ اما اگر راننده بلافاصله پس از استارت سرد، فشار زیادی به خودرو وارد کند، احتمال آسیب به موتور افزایش می‌یابد.

مدت زمان استارت سرد

مدت زمان Cold Start به عوامل مختلفی مانند دمای محیط، نوع موتور، نوع روغن موتور و طراحی سیستم سوخت‌رسانی بستگی دارد. به طور معمول، بازه کولد استارت از لحظه روشن شدن خودرو آغاز می‌شود و تا زمانی ادامه دارد که موتور به دمای کاری استاندارد برسد.

در شرایط عادی، این زمان بین ۳۰ ثانیه تا چند دقیقه متغیر است. در هوای بسیار سرد، ممکن است مدت زمان استارت سرد طولانی‌تر شود. در این بازه، توصیه می‌شود خودرو در حالت درجا یا با رانندگی بسیار ملایم کار کند تا روغن به خوبی در موتور گردش پیدا کرده و دمای قطعات به وضعیت ایده‌آل برسد. مدیریت صحیح این زمان کوتاه، نقش مهمی در افزایش عمر موتور و کاهش آسیب‌های ناشی از آن دارد.

تفاوت استارت سرد و استارت گرم چیست؟

برای درک بهتر اهمیت کولد استارت، لازم است آن را با استارت گرم مقایسه کنیم. این دو حالت، اگرچه در ظاهر فقط به روشن شدن خودرو مربوط می‌شوند، اما از نظر شرایط فنی موتور، میزان استهلاک و حتی مصرف سوخت، تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند. در جدول زیر می‌توانید تفاوت‌های این دو شرایط را مشاهده کنید:

به طور خلاصه، تفاوت اصلی بین کولد استارت و استارت گرم در دمای موتور و وضعیت روانکاری قطعات است. در Cold Start، موتور سرد و روغن غلیظ است، احتراق سوخت ناقص انجام می‌شود، دور موتور در لحظات ابتدایی بالاتر است و فشار زیادی به قطعات، باتری و استارت وارد می‌شود؛ بنابراین مصرف سوخت هم بیشتر است. در مقابل، در استارت گرم موتور به دمای کاری نزدیک است، روغن روان است، احتراق کامل انجام می‌شود و دور موتور پایدار است؛ بنابراین فشار روی قطعات کمتر و مصرف سوخت بهینه است. به بیان ساده، استارت سرد مرحله‌ای پرتنش برای موتور است که نیاز به مدیریت صحیح دارد، در حالی که استارت گرم شرایط طبیعی و کم‌فشاری برای موتور فراهم می‌کند.

تاثیر استارت سرد روی موتور چیست؟

کولد استارت اگرچه بخشی طبیعی از روشن کردن خودرو، به ویژه در هوای سرد است، اما بیشترین فشار را در کوتاه‌ترین زمان به موتور وارد می‌کند. این فشارها به صورت تدریجی و در بلندمدت می‌توانند روی سلامت موتور اثر بگذارند. در ادامه، مهم‌ترین تاثیرات استارت سرد روی موتور را بررسی می‌کنیم.

۱. افزایش سایش قطعات داخلی موتور

در زمان Cold Start، روغن موتور هنوز سرد و غلیظ است و نمی‌تواند بلافاصله به تمام قطعات حیاتی موتور برسد. در این شرایط، قطعاتی مانند پیستون‌ها، رینگ‌ها، یاتاقان‌ها و میل لنگ برای چند لحظه بدون روانکاری کامل کار می‌کنند. همین تماس مستقیم فلز با فلز، باعث افزایش سایش و فرسودگی زودهنگام قطعات داخلی موتور می‌شود.

۲. اختلال در روانکاری و کاهش کارایی روغن موتور

در شرایط کولد استارت، بخشی از سوخت اضافی که برای روشن شدن موتور تزریق می‌شود، ممکن است به طور کامل نسوزد. این سوخت می‌تواند وارد دیواره سیلندر شده و حتی با روغن موتور ترکیب شود. نتیجه این فرآیند، کاهش ویسکوزیته و افت کیفیت روغن موتور است که در درازمدت، توان روانکاری آن را کاهش می‌دهد.

۳. احتراق ناقص و افزایش مصرف سوخت

یکی دیگر از اثرات این وضعیت، احتراق ناقص سوخت در دقایق ابتدایی روشن شدن خودرو است. دمای پایین محفظه احتراق باعث می‌شود سوخت به طور کامل نسوزد و ECU برای جبران این شرایط، میزان پاشش سوخت را افزایش دهد. این موضوع نه تنها منجر به مصرف سوخت بالا می‌شود، بلکه می‌تواند باعث ایجاد رسوبات کربنی در موتور شود.

۴. افزایش فشار روی سیستم استارت و باتری

در کولد استارت، موتور برای روشن شدن به انرژی بیشتری نیاز دارد. باتری در هوای سرد عملکرد ضعیف‌تری دارد و استارت خودرو نیز تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرد. تکرار این شرایط می‌تواند عمر باتری و موتور استارت را کاهش دهد و هزینه‌های نگهداری خودرو را بالاتر ببرد.

۵. افزایش آلایندگی خودرو

به دلیل احتراق ناقص در استارت سرد، میزان آلاینده‌های خروجی از اگزوز در دقایق اولیه روشن شدن خودرو بیشتر است. این موضوع نه تنها برای محیط زیست مضر است، بلکه نشان‌دهنده عملکرد غیربهینه موتور در این شرایط نیز محسوب می‌شود.

رفع ایراد کولد استارت

ایرادات مرتبط با استارت سرد معمولا در قالب روشن شدن سخت خودرو، لرزش موتور، ریپ زدن یا ناپایداری دور موتور در لحظات ابتدایی ظاهر می‌شوند. بخش قابل توجهی از این مشکلات با سرویس اصولی و رعایت نکات فنی قابل رفع است. در ادامه، مهم‌ترین راهکارهای رفع ایراد Cold Start را بررسی می‌کنیم.

۱. استفاده از روغن موتور مناسب فصل و موتور

انتخاب روغن موتور با گرید ویسکوزیته مناسب، نقش کلیدی در کاهش مشکلات استارت سرد دارد. روغن‌هایی که در دماهای پایین روان‌تر هستند (مانند ۵W-۳۰ یا ۰W-۲۰)، سریع‌تر در موتور به گردش درمی‌آیند و از سایش قطعات در کولد استارت جلوگیری می‌کنند. استفاده از روغن نامناسب، یکی از دلایل اصلی بدکارکردی موتور در این وضعیت است.

۲. بررسی سلامت باتری و سیستم استارت

در زمان Cold Start، فشار زیادی به باتری و موتور استارت وارد می‌شود. باتری ضعیف، کابل‌های فرسوده یا استارت معیوب می‌توانند باعث طولانی شدن فرآیند روشن شدن خودرو شوند. بررسی دوره‌ای ولتاژ باتری و سلامت سیستم استارت، یکی از ساده‌ترین و موثرترین راه‌ها برای رفع این ایراد است.

۳. کنترل سنسورها و عملکرد ECU

در خودروهای انژکتوری، ECU با دریافت اطلاعات از سنسورهای مختلف، فرآیند کولد استارت را مدیریت می‌کند. خرابی سنسور دمای آب موتور، سنسور دمای هوای ورودی یا حتی سنسور اکسیژن می‌تواند باعث ارسال داده‌های اشتباه به ECU شود. در این شرایط، پاشش سوخت به درستی انجام نمی‌شود و Cold Start با مشکل مواجه خواهد شد. عیب‌یابی با دستگاه دیاگ، بهترین روش برای شناسایی این ایرادات است.

۴. تمیزکاری سیستم سوخت رسانی و دریچه گاز

کثیف بودن انژکتورها، دریچه گاز یا مسیر هوای ورودی، تعادل سوخت و هوا را در زمان استارت سرد بر هم می‌زند. از آنجا که موتور در کولد استارت به ترکیب دقیقی از هوا و سوخت نیاز دارد، هرگونه آلودگی می‌تواند باعث لرزش، خاموش شدن یا ریپ زدن خودرو شود. سرویس دوره‌ای سیستم سوخت‌رسانی، تاثیر محسوسی در بهبود عملکرد Cold Start دارد.

۵. ریمپ استارت سرد

یکی از راهکارهای تخصصی‌تر برای رفع مشکلات در این وضعیت، ریمپ خودرو است. در این روش، تنظیمات نرم‌افزاری ECU متناسب با شرایط خودرو، نوع سوخت و اقلیم آب و هوایی اصلاح می‌شود. ریمپ Cold Start می‌تواند پارامترهایی مانند میزان پاشش سوخت، دور موتور در لحظات اولیه و زمان‌بندی احتراق را بهینه کند. اگر این کار توسط افراد متخصص و با تجهیزات استاندارد انجام شود، می‌تواند روشن شدن نرم‌تر، کاهش لرزش و عملکرد پایدارتر موتور در این وضعیت را به همراه داشته باشد. البته ریمپ غیر اصولی ممکن است به موتور آسیب بزند؛ بنابراین انتخاب مرکز معتبر اهمیت بالایی دارد.

۶. اصلاح عادت های رانندگی در زمان کولد استارت

نحوه رفتار راننده پس از Cold Start تاثیر مستقیمی بر سلامت موتور دارد. گاز دادن ناگهانی یا حرکت سریع بلافاصله پس از روشن شدن خودرو، فشار زیادی به موتور وارد می‌کند. بهترین کار این است که پس از استارت سرد، اجازه دهید موتور چند ثانیه در حالت آرام کار کند و سپس با رانندگی ملایم، فرآیند گرم شدن موتور به صورت تدریجی انجام شود.

رفع مشکل Cold Start در ماشین های ایرانی

مشکل Cold Start در بسیاری از خودروهای تولید داخل، به خصوص در فصل‌های سرد سال، یکی از شکایت‌های رایج رانندگان است. روشن شدن سخت خودرو، لرزش موتور، افت دور یا حتی خاموش شدن در ثانیه‌های ابتدایی، معمولا ریشه در تنظیمات موتور، کیفیت قطعات یا شرایط نگهداری خودرو دارد. در ادامه، به صورت اختصاصی به بررسی این شرایط در برخی از خودروهای پرتیراژ ایرانی و راه‌حل‌های رایج آن می‌پردازیم.

استارت سرد شاهین و رفع آن

خودروی شاهین به دلیل استفاده از موتور توربوشارژ و حساسیت بالاتر سیستم سوخت‌رسانی، در برخی شرایط دچار مشکل استارت سرد می‌شود. در این وضعیت، رانندگان معمولا با نوسان دور موتور، لرزش اولیه یا تاخیر در پایدار شدن موتور مواجه می‌شوند. مهم‌ترین دلایل Cold Start در شاهین، به تنظیمات ECU، کیفیت سوخت، عملکرد سنسور دمای آب موتور و وضعیت دریچه گاز مربوط می‌شوند. استفاده از بنزین بی‌کیفیت یا عدم تطابق تنظیمات ECU با شرایط آب و هوایی، می‌تواند این مشکل را تشدید کند.

برای رفع این ایراد، بررسی و به‌روزرسانی نرم‌افزار ECU، تمیزکاری دریچه گاز، اطمینان از سلامت سنسورها و استفاده از روغن موتور مناسب توربو، از موثرترین راهکارها محسوب می‌شوند. در برخی موارد، ریمپ اصولی استارت سرد نیز می‌تواند عملکرد موتور شاهین را در زمان روشن شدن به طور محسوسی بهبود دهد.

استارت سرد ۲۰۶ و راه حل آن

کولد استارت در پژو ۲۰۶، به‌ ویژه در مدل‌های تیپ ۲ و تیپ ۵، یکی از مشکلات شناخته‌شده است. در ۲۰۶ این وضعیت معمولا با افت دور موتور، لرزش شدید یا خاموش شدن خودرو در لحظات ابتدایی همراه است. این مشکل اغلب به کثیفی دریچه گاز، خرابی استپر موتور، اختلال در سنسور دمای آب یا تنظیم نبودن پاشش سوخت در ECU مربوط می‌شود. از آنجا که موتور ۲۰۶ در زمان استارت سرد به ترکیب دقیق سوخت و هوا بسیار حساس است، کوچک‌ترین اختلال می‌تواند باعث بدکارکردی موتور شود.

برای رفع کولد استارت ۲۰۶، تمیزکاری کامل دریچه گاز و استپر، بررسی سنسورها با دیاگ، استفاده از شمع و کوئل سالم و در صورت نیاز، اصلاح نرم‌افزاری ECU توصیه می‌شود. این اقدامات معمولا باعث پایدار شدن دور موتور و حذف لرزش در این وضعیت می‌شوند.

رفع مشکل استارت سرد EF۷

موتور EF۷ که روی خودروهایی مانند سمند EF۷، دنا و دنا پلاس نصب شده، به دلیل طراحی خاص و حساسیت بالا به تنظیمات، مستعد بروز مشکل Cold Start است. در این موتور، ایراد کولد استارت معمولا به شکل روشن شدن سخت، لرزش موتور یا تاخیر در واکنش پدال گاز دیده می‌شود.

از دلایل رایج این مشکل در موتور EF۷ می‌توان به خرابی سنسور دمای آب، عملکرد نامناسب دریچه گاز برقی، کیفیت پایین سوخت و تنظیمات غیراستاندارد ECU اشاره کرد. همچنین استفاده از روغن موتور نامناسب می‌تواند شرایط استارت سرد را برای این موتور دشوارتر کند.

برای رفع مشکل، روش‌هایی چون عیب‌یابی دقیق با دیاگ، اطمینان از سلامت سنسورها، سرویس دریچه گاز و در برخی موارد، ریمپ تخصصی ECU برای استارت سرد بسیار موثر هستند. این اقدامات کمک می‌کنند موتور سریع‌تر به دور پایدار برسد و فشار اولیه از روی قطعات داخلی کاهش یابد.

کلام آخر

در مجموع، استارت سرد یکی از حساس‌ترین مراحل کارکرد موتور خودرو محسوب می‌شود که اگرچه اجتناب‌ناپذیر است، اما نحوه مدیریت آن تاثیر مستقیمی بر سلامت و طول عمر موتور دارد. از شناخت صحیح عملکرد و تفاوت آن با استارت گرم گرفته تا بررسی اثرات آن روی موتور و راهکارهای رفع ایرادات، همگی نشان می‌دهند که بی‌توجهی به کولد استارت می‌تواند هزینه‌های نگهداری خودرو را افزایش دهد. استفاده از روغن موتور مناسب، سرویس منظم قطعات، اصلاح عادت‌های رانندگی و در صورت نیاز، تنظیمات نرم‌افزاری اصولی ECU، مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند اثرات منفی این وضعیت را به حداقل برسانند. توجه به این نکات ساده اما کاربردی، به رانندگان کمک می‌کند تا در کنار تجربه رانندگی بهتر، عمر مفید موتور خودروی خود را نیز افزایش دهند.

سوالات متداول

آیا باید بعد از استارت سرد خودرو چند دقیقه صبر کنیم؟

پس از کولد استارت، نیازی به چند دقیقه درجا کار کردن طولانی موتور نیست، اما بهتر است حدود ۳۰ ثانیه تا یک دقیقه صبر کنید تا روغن موتور به طور کامل در قطعات حیاتی گردش پیدا کند. پس از این زمان کوتاه، می توان با رانندگی آرام و بدون فشار آوردن به موتور (دور موتور پایین و بدون گاز دادن ناگهانی) حرکت کرد. این روش هم به گرم شدن تدریجی موتور کمک می کند و هم جلوی افزایش استهلاک ناشی از استارت سرد را می گیرد.

استارت سرد بیشتر به موتورهای بنزینی آسیب میزند یا دیزلی؟

استارت سرد برای هر دو نوع موتور بنزینی و دیزلی مضر است، اما معمولا موتورهای دیزلی آسیب پذیرتر هستند. موتور دیزل به دلیل نسبت تراکم بالاتر، قطعات سنگین تر و وابستگی بیشتر به دمای مناسب برای احتراق، در این شرایط فشار بیشتری را تحمل می کند. از سوی دیگر، موتورهای بنزینی نیز در استارت سرد دچار احتراق ناقص و افزایش سایش می شوند، اما معمولا سریع تر به دمای کاری می رسند. در نتیجه، مدیریت صحیح این وضعیت در هر دو نوع موتور اهمیت دارد، هرچند حساسیت موتورهای دیزلی در این شرایط بیشتر است.