آیا واردات خودرو کل بازار را تغییر میدهد؟ / از تغییرات احتمالی در واردات تا بازگشت قیمتها
به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، یکی از مباحث داغ این روزها، مساله واردات خودرو در شرایط فعلی است؛ سوال اصلی اینجاست که آیا واردات در وضعیت فعلی تداوم مییابد و در چه صورت میتواند مسیر بازار را تغییر دهد؟ با گذشت دو ماه از سال، همچنان ثبتسفارش واردات خودرو بسته است و توقف واردات در شرایط جنگی، سرنوشت خودروهای خارجی را با ابهام روبهرو کرده است.
تأکید وزارت صمت بر باز بودن مسیر واردات
در حالی که شایعات متعددی مطرح است، مسئولان صنعتی بر باز بودن مسیر واردات تأکید دارند. محمد اتابک، وزیر صمت، صراحتاً از ادامه واردات خبر داده و معاون وی نیز با اعلام اینکه از ابتدای سال جاری ۹ هزار دستگاه خودرو وارد کشور شده است، وعده داد که با حل مساله منشاء ارز وارداتی با بانک مرکزی، ثبتسفارشهای جدید ظرف یک ماه آینده آغاز میشود.
چرا خودرو گران شد اما ارز نه؟
بازار خودرو در یک ماه اخیر پرتنش بوده است. وزیر صمت، افزایش نرخ ارز را عامل رشد قیمت میداند، اما نگاهی به جدول تغییرات قیمتی نشان میدهد که خودرو در اردیبهشتماه فارغ از ثبات نرخ ارز، به صورت مستقل عمل کرده است. در واقع بازار خودرو این روزها به جای دنبالهروی از بازارهای دیگر، خود راساً تصمیمگیری میکند. به اعتقاد کارشناسان، دولت در بازار ارز ابزارهای کنترلی دارد، اما در بازار خودرو تنها توانسته به اجرای طرحهای فروش بسنده کند.
پالس طرحهای فروش و توقف نگرانکننده وارداتیها
در نتیجه طرحهای پیشفروش خودروسازان، قیمت خودروهای داخلی و وارداتی افت اندکی داشته است. بخشی از این روند ناشی از آرامش در بازارهای دیگر و اخبار مثبت مذاکرات است، اما همچنان درصد رشد قیمت خودرو بالاتر از طلا و ارز است. فعالان بازار معتقدند قیمتها به سقف رسیده و یا در همین رنج باقی میماند و یا شاهد برگشت قیمت خواهیم بود.
افزایش میلیاردی قیمت وارداتیها در ۱۴۰۵
نکته نگرانکننده، قیمتهای اعلامی برای سال ۱۴۰۵ است. به عنوان مثال، خودرو «کیا سورنتو» که پیش از عید حدود ۱۸ میلیارد تومان بود، در اردیبهشتماه با ۵ میلیارد تومان افزایش قیمت اعلام شده است. برخی خودروهای مونتاژی که قطعات آنها وارداتی است نیز با افزایشهای دو مرحلهای روبرو شدهاند؛ اقدامی که غیرقانونی توصیف شده، چرا که نه نرخ ارز تغییر زیادی داشته و نه حقوق ورودی در بودجه ۱۴۰۵ افزایش یافته است.
چالش مبادی جایگزین واردات؛ مسیر امارات بسته شد
ابهام دیگر مربوط به اختصاص ارز و وضعیت واردات از امارات است. امارات اولین مبدا واردات خودرو بود (حتی برای خودروهای چینی با برند معتبر). حال که مسیر امارات بسته شده، از کشورهایی نظیر ترکیه، هند، عمان و قطر به عنوان مسیرهای جایگزین نام برده میشود. با این حال، جداول واردات ۱۴۰۴ نشان میدهد که حجم واردات از این کشورها با امارات قابل مقایسه نیست.
تکرار تلخ تاریخ؛ آیا واردات دوباره متوقف میشود؟
کارشناسان نگران تکرار شرایط سالهای ۹۳، ۹۶ و ۹۷ هستند. نقطه اوج بحران زمانی است که ثبتسفارشهای فعلی به پایان برسد. در حال حاضر بازار خودرو به صورت «حسی» و تحت تأثیر اخبار سیاسی و مذاکرات بالا و پایین میشود. دولت اخیراً مجوز واردات «بدون انتقال ارز» توسط ایرانیان خارج از کشور را تا پایان سال تمدید کرده که گامی در مسیر تسهیل است، اما موفقیت آن به رفع مشکلات سامانهای وابسته است.
سرنوشت مبهم واردات خودروهای دستدوم
بحث واردات خودروهای دستدوم نیز که سالها مطرح بوده، با مخالفتهای مجلس روبرو شده است. با وجود برخی اخبار ضعیف مبنی بر از سرگیری احتمالی به دلیل شرایط فعلی، فعالان بازار معتقدند دولت تمایل چندانی به این مسیر ندارد.
سخن پایانی؛ مشکل انحصار و سیاستگذاری
پرشین خودرو گزارش میدهد: در تمام این سالها مسئولان همواره عوامل بیرونی (دلال، مافیا، تحریم، ارز) را مقصر دانستهاند، اما سهم سیاستگذاریهای اشتباه، انحصار، تعرفههای سنگین و تصمیمات ناکارآمد نادیده گرفته شده است. تا زمانی که عرضه متناسب با تقاضا افزایش نیابد و خودرو از ابزار سرمایهگذاری به کالای مصرفی تبدیل نشود، نمیتوان انتظار ثبات پایدار داشت.
نظر شما