به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، نهادهای دولتی چین از جمله وزارت حملونقل و کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات، طرح اجرایی جدیدی را برای «گسترش کاربرد کامیونهای سنگین انرژی نو (NE-HDTs)» منتشر کردهاند؛ طرحی که قرار است شتاب «گذار سبز» در بخش حملونقل این کشور را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
بر اساس این برنامه، تا سال ۲۰۳۰ نرخ نفوذ کامیونهای سنگین انرژی نو در بازار چین به ۴۰ درصد خواهد رسید. در همین بازه زمانی، تعداد این کامیونها از مرز ۱.۶ میلیون دستگاه عبور میکند و حدود ۲۰ درصد از کل ناوگان کامیونهای سنگین این کشور را به خود اختصاص خواهد داد.
نقش کلیدی کامیونهای سنگین در کاهش کربن
حملونقل حدود ۱۰ درصد از کل انتشار کربن چین را به خود اختصاص میدهد و کامیونهای سنگین نزدیک به ۴۰ درصد از انتشار گازهای گلخانهای بخش حملونقل را تولید میکنند. به همین دلیل، مقامات چینی تأکید دارند که توسعه و مقیاسپذیری کامیونهای سنگین انرژی نو، یکی از ارکان اصلی راهبرد کاهش کربن در این کشور است.
در این طرح، کامیون سنگین انرژی نو (NE-HDT) به خودرویی با وزن ناخالص ۱۲ تن یا بیشتر گفته میشود که عمدتاً با انرژیهای نو مانند برق یا سایر فناوریهای پاک تغذیه میشود. توسعه این ناوگان علاوه بر کاهش کربن، به کاهش آلایندههایی نظیر اکسیدهای نیتروژن و ذرات معلق نیز کمک میکند.
صرفه اقتصادی؛ موتور محرک پذیرش کامیونهای برقی سنگین
اگرچه هزینه اولیه خرید کامیونهای سنگین برقی همچنان بالاتر از مدلهای دیزلی است، اما محاسبات نشان میدهد «هزینه مالکیت کل» (TCO) این خودروها بهطور قابل توجهی کمتر است.
بر اساس دادههای شرکت مشاوره بازار CIC Consulting، هزینه سالانه TCO برای یک کامیون سنگین سوخت فسیلی در سال ۲۰۲۴ معادل ۷۹۷ هزار یوان (حدود ۱۱۷,۲۰۰ دلار) بوده است؛ درحالیکه این رقم برای یک کامیون سنگین برقی ۶۲۰ هزار یوان (حدود ۹۱,۲۰۰ دلار) برآورد شده است. این تفاوت، جذابیت اقتصادی قابلتوجهی برای شرکتهای حملونقل و بهرهبرداران ناوگان ایجاد کرده است.
لیانگ لینهه، عضو هیئت مدیره گروه سانی و رئیس شرکت Sany Heavy Truck، اعلام کرده است که سهم بازار کامیونهای سنگین انرژی نو از تنها ۰.۹ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۲۸.۹ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ رشدی که نشان میدهد بازار در حال ورود به فاز شتابگیری است.
تمرکز فعلی بر حملونقل کوتاهبرد
در مقطع کنونی، کامیونهای سنگین برقی عمدتاً در سناریوهای حملونقل کوتاهبرد و در محیطهای بسته مانند معادن زغالسنگ، کارخانههای فولاد و بنادر به کار گرفته میشوند.
وانگ جیانیویو، معاون مدیرعامل FAW Jiefang و رئیس مؤسسه توسعه خودروهای تجاری این شرکت، اعلام کرده است که تا سال ۲۰۲۵، نرخ نفوذ کامیونهای سنگین برقی در این سناریوهای کوتاهبرد از ۶۰ درصد عبور کرده است؛ رقمی که نشاندهنده بلوغ نسبی کاربرد این فناوری در کاربریهای محدوده بسته و کوتاهمسیر است.
چالشهای مسیرهای طولانی: باتری و زیرساخت شارژ
در حوزه حملونقل طولانیبرد و بینشهری، صنعت با دو چالش اساسی روبهرو است: محدودیت چگالی انرژی باتریها و کمبود زیرساخت شارژ مناسب.
طبق مقررات فعلی، حداکثر وزن ناخالص مجاز برای کامیونهای سنگین ۴۹ تن است. برای افزایش برد، نیاز به ظرفیت بالاتر باتری وجود دارد، اما نصب باتریهای بزرگتر به معنای افزایش وزن خودروی حامل و در نتیجه کاهش وزن مجاز بار حملشده است؛ مسئلهای که بهعنوان «کاهش وزن بار» یا «weight loss» شناخته میشود و از منظر اقتصادی برای شرکتهای حملونقل چالشبرانگیز است.
دو مسیر اصلی صنعت: شارژ مگاواتی و تعویض باتری
برای عبور از این موانع، دو راهکار اصلی در حال پیگیری است:
۱. شارژ مگاواتی با توان فوقالعاده بالا
شرکت Huawei Digital Power در حال توسعه و ترویج فناوری «سوپرشارژ مگاواتی» است. این فناوری امکان میدهد کامیونهای سنگین در مدتزمانی در حد توقف اجباری رانندگان شارژ شوند. مطابق مقررات، راننده پس از چهار ساعت رانندگی پیوسته، موظف به ۲۰ دقیقه استراحت است. فناوری شارژ مگاواتی بهگونهای طراحی شده که در همین ۲۰ دقیقه، باتری کامیون بهطور کامل یا تا حد عملیاتی مورد نیاز شارژ شود.
نخستین ایستگاه سوپرشارژ ۱۰۰ مگاواتی ویژه کامیونهای سنگین توسط هواوی راهاندازی شده و بهعنوان نمونهای از زیرساخت نسل جدید، توجه گستردهای را در صنعت به خود جلب کرده است.
۲. تعویض باتری برای کاهش هزینه اولیه
در سوی دیگر، شرکت CATL بهعنوان یکی از بازیگران اصلی صنعت باتری، راهبرد «تعویض باتری» را دنبال میکند. این مدل کسبوکار با جداسازی مالکیت خودرو و باتری، میتواند هزینه خرید اولیه کامیونهای سنگین انرژی نو را کاهش دهد و ریسک استهلاک و افت ارزش باتری را از دوش بهرهبرداران بردارد.
تا پایان سال ۲۰۲۵، CATL موفق به راهاندازی ۳۰۵ ایستگاه تعویض باتری ویژه کامیونهای سنگین انرژی نو شده است و برنامه دارد این عدد را تا پایان ۲۰۲۶ به ۹۰۰ ایستگاه افزایش دهد. هدفگذاری این شرکت، پوشش ۸۰ درصد کریدورهای اصلی لجستیکی چین با شبکه تعویض باتری تا سال ۲۰۳۰ است.
برنامه دولت برای توسعه زیرساخت و حمایت مالی
بر اساس طرح جدید، چین ساخت حدود ۳,۰۰۰ ایستگاه شارژ و تعویض باتری ویژه کامیونهای سنگین را در دستور کار قرار داده است. همچنین پیشبینی شده تا سال ۲۰۳۰، سهم کامیونهای انرژی نو از حجم حملونقل کالا در آزادراههای این کشور به ۱۸ درصد برسد.
برای تحقق این اهداف، دولت مجموعهای از حمایتها را وعده داده است، از جمله:
تخصیص زمین برای احداث ایستگاههای شارژ و تعویض باتری
تضمین تأمین انرژی و ظرفیت شبکه برق
مشوقهای مالی و اعتباری برای سرمایهگذاری در ناوگان و زیرساخت
تعرفههای ترجیحی برق برای کاهش هزینه شارژ
این حمایتها قرار است زمینه توسعه «کریدورهای حملونقل صفرکربن» در بزرگراههای اصلی را فراهم کرده و در عین حال به شکلگیری مدلهای نوآورانه کسبوکار در حوزه حملونقل سنگین کمک کند؛ مدلی که بتواند برای اپراتورهای ناوگان، هم از نظر زیستمحیطی و هم اقتصادی توجیهپذیر باشد.
چشمانداز: ناوگان سنگین سبزتر و رقابتیتر
با توجه به رشد سریع سهم بازار کامیونهای سنگین انرژی نو، کاهش هزینه مالکیت، پیشرفتهای فناورانه در شارژ مگاواتی و تعویض باتری، و برنامهریزی گسترده دولت برای توسعه زیرساخت، انتظار میرود چین در سالهای پیشرو به یکی از پیشگامان جهانی در برقیسازی ناوگان سنگین تبدیل شود.
ترکیب سیاستگذاری هدفمند، سرمایهگذاری زیرساختی، و مدلهای نوین کسبوکار، میتواند مسیر را برای ایجاد یک نظام حملونقل جادهای کمکربن، رقابتی و پایدار هموار کند؛ نظامی که در آن کامیونهای سنگین انرژی نو، یکی از اصلیترین بازیگران خواهند بود.
نظر شما