به گزارش خبرنگار پرشین خودرو، این روزها افزایش قیمت خودرو به یکی از مهمترین دغدغههای بازار تبدیل شده، اما در سایه این التهاب، بازار لوازم یدکی نیز با موجی از گرانی روبهرو شده که هزینه نگهداری خودرو را به سطحی بیسابقه رسانده است. بسیاری از مالکان اکنون بیش از قیمت خودرو، نگران هزینه تعمیرات، تأمین قطعات و خدمات پس از فروش هستند.
بازار خودرو در ایران همواره با نوسان قیمت همراه بوده است و افزایش یا کاهش نرخ خودروها همواره در صدر اخبار اقتصادی قرار دارد. با این حال، آنچه این روزها کمتر مورد توجه قرار گرفته، رشد چشمگیر قیمت قطعات یدکی و افزایش هزینه نگهداری خودرو است؛ روندی که بسیاری از کارشناسان آن را زنگ خطر تازهای برای بازار خودرو میدانند.
بحران خاموش خدمات پس از فروش خودرو
نگرانی مصرفکنندگان دیگر تنها به خرید خودرو محدود نمیشود. هزینه تعمیر و نگهداری خودرو برای بسیاری از خانوارها به چالشی بزرگتر از خرید خودرو تبدیل شده است. در همین حال، وضعیت تأمین قطعات یدکی، بهویژه برای خودروهای جدید و محصولات مونتاژی، به مرحلهای رسیده که کارشناسان از آن با عنوان «بحران خاموش خدمات پس از فروش» یاد میکنند.
افزایش هزینه نگهداری خودرو؛ دغدغه جدید مالکان
بررسیهای بازار نشان میدهد که بازار لوازم یدکی خودرو در روزهای پایانی خرداد و هفته نخست تیرماه ۱۴۰۵، شوک قیمتی قابل توجهی را تجربه کرده است. افزایش نرخ ارز در بازار آزاد، اختلال در مسیر تأمین قطعات وارداتی و رشد هزینه تولید قطعات داخلی، موجب شده قیمت بسیاری از قطعات پرمصرف تا سه برابر افزایش پیدا کند.
در نتیجه، تعمیرات دورهای و تعویض قطعات مصرفی که تا چندی پیش بخش کوچکی از هزینه مالکیت خودرو محسوب میشد، اکنون به یکی از مهمترین دغدغههای رانندگان تبدیل شده است.
آیا روند گرانی قطعات یدکی متوقف میشود؟
با وجود افزایش شدید قیمتها، فعالان بازار لوازم یدکی معتقدند رشد قیمتهای امسال بیشتر ناشی از تورم، افزایش هزینههای جاری و رشد هزینه تولید بوده و هنوز آثار مستقیم بحرانهای جنگی بر بازار قطعات بهطور کامل نمایان نشده است.
به اعتقاد فعالان این بازار، افزایش دو برابری تعرفههای ورودی، رشد هزینه حملونقل و انبارداری، افزایش قیمت حاملهای انرژی و رشد بیش از ۵۰ درصدی حقوق و دستمزد، مهمترین عوامل افزایش قیمت قطعات یدکی در ابتدای سال بودهاند. از نگاه آنها، تبعات جنگ رمضان هنوز بهطور کامل وارد بازار قطعات نشده و احتمال افزایش دوباره قیمتها در ماههای آینده وجود دارد.
جهش قیمت لوازم یدکی؛ از لاستیک تا باتری
بررسی بازار نشان میدهد تقریباً تمامی اقلام مصرفی خودرو با افزایش قیمت مواجه شدهاند. لاستیک خودرو که یکی از پرمصرفترین قطعات بازار است، در برخی سایزها و برندهای داخلی تا ۱۲ میلیون تومان افزایش قیمت داشته است.
باتری خودرو نیز از این روند مستثنا نبوده و نمونههای داخلی بسته به مدل، اکنون بین ۶ تا ۱۰ میلیون تومان قیمت دارند. همچنین قیمت روغن موتور و لنت ترمز نیز افزایش محسوسی را تجربه کرده و در برخی مدلهای مناسب خودروهای پراید و پژو، قیمت لنت ترمز جلو از یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان عبور کرده است.
چرا قیمت لوازم یدکی چند برابر شد؟
کارشناسان بازار خودرو، نوسان نرخ ارز را مهمترین عامل افزایش قیمت قطعات یدکی میدانند. بخش قابل توجهی از قطعات مصرفی کشور وارداتی است یا مواد اولیه آنها از خارج تأمین میشود؛ به همین دلیل افزایش نرخ ارز، مستقیماً هزینه تمامشده قطعات را افزایش داده است.
از سوی دیگر، اختلال در مسیرهای تجارت دریایی و ناامنی در مسیرهای حملونقل بینالمللی نیز روند واردات قطعات را با مشکل مواجه کرده است. با توجه به اینکه بخش عمدهای از قطعات یدکی از کشورهایی مانند امارات، چین، ترکیه و کشورهای اروپایی وارد میشود، افزایش هزینه حمل و واردات نیز به رشد قیمتها دامن زده است.
فعالان بازار همچنین کمبود نقدینگی فروشندگان را یکی دیگر از عوامل التهاب بازار میدانند. بسیاری از واردکنندگان به دلیل محدودیتهای مالی امکان ثبت سفارش گسترده نداشتهاند و در نتیجه با کاهش موجودی انبارها، بازار با کمبود برخی قطعات مواجه شده است.
بنبست خدمات پس از فروش خودروهای مونتاژی
اختلال در واردات، نگرانیها درباره تأمین قطعات خودروهای چینی و وارداتی را نیز افزایش داده است. البته فعالان بازار تأکید میکنند که بحران تأمین قطعات خودروهای مونتاژی موضوع تازهای نیست و طی یکی دو سال گذشته نیز بارها مالکان این خودروها با مشکلات مشابه روبهرو بودهاند.
بررسیها نشان میدهد در بخش قطعات پرمصرف، بازار هنوز با کمبود جدی مواجه نیست، اما در قطعات کممصرف و تخصصی، بسیاری از مالکان خودروهای مونتاژی با مشکلات جدی در تأمین قطعه و حتی توقف تعمیرات روبهرو شدهاند.
به همین دلیل کارشناسان تأکید دارند خودروسازان و مونتاژکاران باید مطابق قانون، برنامه مشخص و شفافی برای تأمین قطعات و ارائه خدمات پس از فروش داشته باشند.
نوسانات ارزی؛ تهدیدی برای گسترش قطعات تقلبی
کارشناسان هشدار میدهند ادامه نوسانات ارزی و افزایش قیمت قطعات، زمینه را برای گسترش قطعات تقلبی و بیکیفیت در بازار فراهم میکند. هرگونه محدودیت در واردات قانونی یا کاهش عرضه قطعات اصلی، میتواند مسیر ورود کالاهای قاچاق و تقلبی را هموار کند؛ موضوعی که تهدیدی جدی برای ایمنی خودروها و جان مصرفکنندگان محسوب میشود.
جمعبندی
بازار لوازم یدکی خودرو در شرایطی با رشد چند برابری قیمتها مواجه شده که خانوارها همزمان با افزایش هزینههای معیشتی، فشار سنگین هزینههای نگهداری خودرو را نیز تحمل میکنند. از سوی دیگر، با افزایش تعداد خودروهای جدید و وابستگی آنها به قطعات تخصصی، ادامه این روند میتواند بحران گستردهتری را در بازار خدمات پس از فروش ایجاد کند.
کارشناسان همچنین هشدار میدهند به تعویق انداختن سرویسهای دورهای و تعویض قطعات مصرفی، در بلندمدت هزینههای تعمیر خودرو را به مراتب افزایش خواهد داد. از این رو تا زمانی که سازوکار تأمین قطعات و نظارت بر بازار خدمات اصلاح نشود، نه مصرفکنندگان از خدمات پایدار و قابل پیشبینی برخوردار خواهند شد و نه فعالان این بازار امکان ارائه خدمات مناسب در کنار شبکه رسمی خدمات پس از فروش را خواهند داشت.
نظر شما